Giảm dần tàu cá chiều dài dưới 15m, góp phần phát triển nghề cá bền vững

Nhằm cụ thể hóa định hướng phát triển nghề cá theo hướng bền vững, hiện đại và phù hợp với quy hoạch nguồn lợi thủy sản, UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành quy định tiêu chí đặc thù và quy trình xét duyệt hồ sơ đề nghị cấp văn bản chấp thuận đóng mới, cải hoán, thuê, mua tàu cá.

Đồng thời quy định việc chuyển đổi hạn ngạch giấy phép khai thác thủy sản vùng khơi trên địa bàn tỉnh. Trong đó có chủ trương không phát triển và từng bước giảm dần tàu cá có chiều dài lớn nhất dưới 15m, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản và nâng cao hiệu quả khai thác lâu dài.

Giảm dần tàu nhỏ khai thác ven bờ

Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, các tàu cá có chiều dài dưới 15m chủ yếu hoạt động ở vùng biển ven bờ, nơi có trữ lượng nguồn lợi hạn chế và dễ bị tổn thương. Việc khai thác với mật độ cao trong thời gian dài đã tạo áp lực lớn lên hệ sinh thái biển, làm suy giảm nguồn lợi thủy sản và ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế lâu dài của ngư dân.

Từ thực tế đó, tỉnh Đắk Lắk xác định nguyên tắc không phát triển mới và từng bước giảm dần tàu cá có chiều dài lớn nhất dưới 15m. Quy định này được áp dụng xuyên suốt trong việc xét duyệt hồ sơ đề nghị cấp văn bản chấp thuận đóng mới, cải hoán, thuê, mua tàu cá trên biển, bảo đảm phù hợp với hạn ngạch giấy phép khai thác thủy sản và tiêu chí phát triển nghề cá của địa phương.

Cụ thể, tỉnh không cấp văn bản chấp thuận thuê, mua tàu cá từ ngoài tỉnh về đăng ký tại Đắk Lắk đối với các tàu không có hồ sơ rõ ràng, giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và giấy phép khai thác thủy sản không còn hiệu lực; tàu đã qua sử dụng có tuổi vỏ trên 15 năm; tàu có chiều dài lớn nhất dưới 15m hoặc tàu hoạt động các nghề lưới kéo, lưới rê thu ngừ và các nghề cấm phát triển khác theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó, tỉnh Đắk Lắk cũng không cấp văn bản chấp thuận đóng mới, cải hoán tàu cá làm nghề lưới kéo, lưới rê thu ngừ và các nghề cấm phát triển khác, trừ trường hợp cải hoán sang nghề khuyến khích phát triển theo quy định hiện hành. Đồng thời, không cho phép cải hoán tàu cá đang làm nghề khác sang các nghề bị hạn chế hoặc cấm phát triển.

Đối với tàu cá hoạt động trong vùng nước nội địa, UBND tỉnh Đắk Lắk quy định không cấp văn bản chấp thuận đóng mới, cải hoán, thuê, mua tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 6m trở lên để khai thác thủy sản. Tỉnh cũng không cho phép việc đóng mới hoặc thuê, mua tàu cá ngoài tỉnh làm phát sinh thêm tàu cá có chiều dài dưới 6m hoạt động trong vùng nước nội địa, nhằm bảo vệ hệ sinh thái sông, hồ và nguồn lợi thủy sản nội địa.

Trong bối cảnh nguồn lợi thủy sản ven bờ đang suy giảm, yêu cầu đặt ra đối với công tác quản lý nghề cá là phải kiểm soát chặt chẽ số lượng tàu cá, cơ cấu nghề khai thác và định hướng phát triển theo hướng bền vững, thân thiện với môi trường. Chủ trương mới của tỉnh Đắk Lắk được đánh giá là phù hợp với Luật Thủy sản năm 2017, các nghị định hướng dẫn thi hành và định hướng chung của ngành thủy sản cả nước.

Khuyến khích hiện đại hóa tàu cá

Cùng với việc giảm dần tàu cá nhỏ, tỉnh Đắk Lắk khuyến khích phát triển đội tàu cá theo hướng hiện đại, công suất lớn, hoạt động ở vùng biển xa và sử dụng các nghề khai thác thân thiện với nguồn lợi thủy sản. Trong trường hợp số lượng hồ sơ xin cấp văn bản chấp thuận vượt quá chỉ tiêu được phân bổ hằng năm, tỉnh ưu tiên xét chọn đối với các tàu có vật liệu vỏ mới hoặc vỏ thép, trang bị động cơ thủy mới, có chiều dài từ 24m trở lên và tổng công suất máy chính lớn.

Các tàu đăng ký khai thác ở vùng biển xa, hoạt động các nghề khuyến khích phát triển theo quy định hiện hành cũng được ưu tiên xem xét. Ngoài ra, những chủ tàu có đóng góp tích cực cho cộng đồng như tham gia bảo vệ chủ quyền biển đảo, tham gia tổ tàu thuyền an toàn, lực lượng xung kích cứu hộ, cứu nạn trên biển, cũng được ưu tiên trong quá trình xét duyệt hồ sơ.

Một nội dung quan trọng khác trong quy định của UBND tỉnh Đắk Lắk là việc chuyển đổi hạn ngạch giấy phép khai thác thủy sản giữa các nghề trong tổng số hạn ngạch được giao. Theo đó, tỉnh chỉ cho phép chuyển đổi sang các nghề khuyến khích phát triển, thân thiện với nguồn lợi thủy sản; không cho phép chuyển đổi sang các nghề lưới kéo, lưới rê thu ngừ và các nghề cấm phát triển khác. Việc chuyển đổi hạn ngạch được giao cho Sở NN-MT thực hiện, bảo đảm đúng định hướng phát triển nghề khai thác thủy sản của địa phương và quy định của pháp luật.

UBND tỉnh Đắk Lắk cho rằng, chủ trương giảm dần tàu cá có chiều dài dưới 15m là giải pháp mang tính lâu dài nhằm tái cơ cấu ngành thủy sản theo hướng bền vững. Thông qua việc kiểm soát chặt chẽ quy mô đội tàu, cơ cấu nghề khai thác và khuyến khích hiện đại hóa phương tiện, tỉnh hướng tới mục tiêu vừa bảo vệ nguồn lợi thủy sản, vừa nâng cao hiệu quả sản xuất, cải thiện đời sống ngư dân và phát triển kinh tế biển một cách ổn định, bền vững trong thời gian tới.