Vùng bãi bồi ven biển xã Đông Thái, tỉnh An Giang (trước đây thuộc huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang) tếng máy ghe nổ giòn giã, tiếng gọi nhau í ới của bà con ngư dân nuôi vẹm xanh. Mùa vẹm xanh năm nay bà con không chỉ trúng lớn về sản lượng mà giá bán còn tăng cao kỷ lục.
Nuôi vẹm xanh" Sáng kiến từ túi lưới và mô hình "bàn cờ" trên mặt biển
Nghề nuôi vẹm xanh tại xã Đông Thái, tỉnh An Giang (địa phận huyện An Biên, tỉnh Kiên Giang trước đây) vốn dĩ dựa vào tự nhiên, nhưng để có được những mùa thu hoạch "ngọt" như hiện tại là cả một quá trình cải tiến kỹ thuật không ngừng nghỉ của bà con nông dân.
Trước đây, vẹm thường bám tự nhiên vào cọc tràm, khi lớn nặng dần dễ rơi xuống bùn và chết, gây thất thoát lớn.
Nông dân nuôi vẹm xanh ở bãi bồi An Giang lãi đậm, thu hàng trăm triệu đồng. Ảnh: HC
Hiện nay, bằng sự sáng tạo của mình, người dân ven bãi bồi ở An Giang đã biết dùng túi lưới để treo vẹm giống lên cọc tràm. Cách làm này không chỉ giúp giảm tối đa tỷ lệ hao hụt mà còn giúp việc thu hoạch trở nên nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Thay vì phải lặn ngụp vất vả gỡ từng con, nay bà con chỉ cần cắt túi kéo lên là có thể thu được cả chục ký vẹm mập mạp, óng ánh sắc xanh của biển cả. Đặc biệt, hệ thống cọc tràm dưới bãi bồi được cắm ngay ngắn, kết nối với nhau thành từng ô vuông như bàn cờ.
Ông Võ Văn Bảy, một người có thâm niên trong nghề, chia sẻ rằng đây là kinh nghiệm xương máu sau nhiều năm bám biển: "Cọc phải cột thành ô với nhau mới đủ sức chống chịu với sóng gió, chứ đứng đơn lẻ một cây là sóng bứt liền". Chính nhờ những cải tiến nhỏ nhưng thiết thực này, nghề nuôi vẹm xanh đã dần đi vào ổn định, mở ra hướng thoát nghèo bền vững cho địa phương.
Nông dân thu hoạch vẹm xanh. Ảnh: HC
Vẹm xanh được mệnh danh là "lộc trời cho" bởi đặc tính nuôi cực kỳ đơn giản, không tốn tiền mua thức ăn, không tốn chi phí con giống. Người nuôi chỉ cần đầu tư cọc gỗ, làm giàn ngầm cho vẹm bám vào, rồi định kỳ xuống kiểm tra sự phát triển của chúng cho đến ngày thu hoạch.
Theo tính toán, bình quân mỗi cọc tràm đến vụ thu hoạch có thể cho năng suất từ 10 đến 30kg vẹm xanh thương phẩm. Với diện tích mỗi bầu nuôi khoảng 2ha, nông dân cắm từ 1.000 đến 5.000 cây cừ tràm, con số lợi nhuận mang lại là vô cùng ấn tượng.
Đổi đời nhờ nuôi vẹm xanh, nuôi chả tốn một xu tiền mua cám viên
Câu chuyện trúng mùa vẹm ở Đông Thái năm nay thêm phần ý nghĩa khi gắn liền với sự hỗ trợ kịp thời từ nguồn vốn tín dụng chính sách. Điển hình như trường hợp của anh Võ Văn Sơn tại ấp 6 Biển. Đầu năm 2021, từ 50 triệu đồng vốn vay tín chấp của Ngân hàng Chính sách xã hội huyện An Biên, anh mạnh dạn đầu tư mua 3.000 cây tràm và chi phí nhân công để mở rộng diện tích nuôi vẹm.
Chỉ cần cắt túi kéo lên là bà con có thể thu được cả chục ký vẹm mập mạp, óng ánh sắc xanh của biển cả. Ảnh: HC
Kết quả ngoài mong đợi, chỉ sau một vụ thu hoạch, anh Sơn đã bán được khoảng 17 tấn vẹm, thu về trên 250 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí đầu tư, anh không chỉ dễ dàng trả dứt nợ ngân hàng mà còn tích lũy được 200 triệu đồng cho gia đình. Đây là một số tiền "trong mơ" đối với những nông dân nghèo bám biển mưu sinh. Nhờ số tiền đó mà gia đình anh có nguồn vốn canh tác ổn định đến ngày hôm nay.
Không chỉ dừng lại ở nỗ lực cá nhân, sự ra đời của Tổ hợp tác nuôi vẹm xanh ấp 6 Biển vào năm 2021 đã tạo nên một sức mạnh tập thể. Với 5 thành viên ban đầu, tổ hoạt động dựa trên nguyên tắc chia sẻ trách nhiệm: Mỗi tháng họp bàn một lần, phân công nhau giữ bãi, cùng sửa chữa các ô nuôi. Mô hình liên kết này giúp giảm thiểu chi phí quản lý và tăng hiệu quả kinh tế rõ rệt cho tất cả các thành viên.
Ông Nguyễn Văn Trăng, Tổ trưởng Tổ hợp tác, phấn khởi cho biết năm nay giá vẹm thương phẩm dao động từ 17.000-25.000 đồng/kg, cao hơn hẳn mức 12.000-15.000 đồng/kg của năm ngoái. Gia đình ông năm nay đạt sản lượng tăng gấp 4 lần, dự kiến thu hoạch tổng cộng khoảng 16 tấn vẹm, mang lại nguồn thu nhập rất khả quan. Những nụ cười rạng rỡ của người phụ nữ phân loại vẹm trên bãi bồi là minh chứng rõ nhất cho một mùa "lộc biển" đầy ắp.
Có thể nói, thành công của vụ vẹm xanh tại Đông Thái năm nay không chỉ là câu chuyện về những con số lợi nhuận mà còn là bài học về sự thích ứng và tinh thần hợp tác của người nông dân trong thời đại mới.
Những túi vẹm xanh được thu hoạch đơn giản. Ảnh: HC
Dù toàn tỉnh An Giang hiện có hơn 23.000ha nuôi nhuyễn thể ven biển, nhưng nghề nuôi vẹm xanh vẫn khẳng định được vị thế là đối tượng nuôi ít tốn chi phí nhất nhưng hiệu quả kinh tế thuộc hàng top đầu. Tuy nhiên, để nghề này phát triển bền vững, bà con vẫn cần sự quan tâm sát sao hơn nữa từ các cơ quan chức năng trong việc quan trắc môi trường nước, tránh tình trạng vẹm chết hàng loạt do ô nhiễm như những năm trước đây.
Hy vọng rằng với sự hỗ trợ từ vốn vay chính sách và những sáng kiến trong sản xuất, vùng bãi bồi Đông Thái sẽ còn nhiều hơn nữa những mùa biển rộn ràng, giúp người nông dân miền Tây vững vàng vươn lên từ chính nguồn "lộc trời" quý giá của quê hương.
Hồng Cẩm
Nguồn: Vẹm xanh là con gì, vì sao ở Kiên Giang, nay là tỉnh An Giang dân thả dây nuôi chả tốn tiền mua cám viên, kéo lên bán lãi đậm luôn?
