Thời gian qua, các dự án khuyến ngư đã và đang giúp người dân các địa phương chuyển đổi sản xuất theo hướng hiện đại, bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu. Tham gia các dự án, người dân được tiếp cận công nghệ, kỹ thuật mới để ứng dụng vào sản xuất, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh tế.
Năm 2026, Trung tâm Khuyến nông quốc gia (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) triển khai hơn 20 dự án trong lĩnh vực khuyến ngư và ngành nghề nông thôn. Các dự án tập trung vào những lĩnh vực chủ lực như nuôi biển, khai thác, chế biến hải sản và phát triển thủy sản nước ngọt…, từ đó góp phần phát triển các vùng nguyên liệu tập trung, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm. So với phương thức sản xuất truyền thống, các mô hình khuyến ngư ứng dụng tiến bộ kỹ thuật cho hiệu quả kinh tế cao hơn từ 15 đến 25%, trong đó nuôi tôm đạt năng suất hơn 20 tấn/ha, hiệu quả tăng hơn 20%.
Bên cạnh đó, công nghệ bảo quản trong khai thác hải sản giúp giảm tổn thất sau thu hoạch, nâng cao chất lượng, giá bán sản phẩm và giảm công lao động, tăng độ an toàn cho ngư dân. Hơn nữa, áp dụng quy trình kỹ thuật mới góp phần nâng tỷ lệ sống, tăng năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất, thúc đẩy liên kết tiêu thụ, xây dựng thương hiệu.
Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Quảng Ninh Nguyễn Khắc Dũng, nuôi trồng và khai thác thủy sản được coi là thế mạnh của thành phố Quảng Ninh với sản lượng hằng năm đạt hơn 200.000 tấn. Phát huy lợi thế đó, thành phố đã quy hoạch hàng chục nghìn ha phục vụ nuôi trồng, trong đó xác định nuôi trồng thủy sản là một lĩnh vực trọng điểm. Đặc biệt, thời gian qua thành phố được Trung tâm Khuyến nông quốc gia hỗ trợ triển khai mô hình nuôi cá mú, cá chim vây vàng bằng lồng HDPE gắn chứng nhận VietGAP và chuyển giao ứng dụng công nghệ enzyme vào chế biến thủy sản, qua đó giúp người dân tiếp cận công nghệ, kỹ thuật nuôi mới, nâng cao hiệu quả sản xuất và từng bước hướng tới phát triển nuôi biển hiện đại, bền vững.
Hiện nay, tại nhiều vùng biển, lồng nuôi cá HDPE đang dần được thay thế cho những chiếc lồng tre, gỗ truyền thống. Đây được coi như giải pháp tối ưu bởi lồng HDPE có khả năng thích ứng tốt với điều kiện sản xuất ngoài biển.
Nhằm giúp Nhân dân tiếp cận công nghệ mới, giai đoạn 2025-2027 Trung tâm Khuyến nông quốc gia triển khai dự án nuôi cá song bằng lồng HDPE trên biển đạt chứng nhận VietGAP gắn tiêu thụ sản phẩm tại đặc khu Cát Hải (thành phố Hải Phòng) và đặc khu Vân Đồn (thành phố Quảng Ninh). Mô hình hướng đến giảm lượng chất thải và áp lực môi trường thông qua quản lý thức ăn, sử dụng chế phẩm, công nghệ vi sinh và cũng đồng thời giúp nâng cao tỷ lệ sống, hạn chế dịch bệnh. Song song đó, mô hình nhằm giúp người dân thay đổi tư duy từ nuôi biển dựa vào kinh nghiệm sang sản xuất có quy trình, ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm soát đầu vào, truy xuất nguồn gốc.
Bà Nguyễn Thị Ngần, đại diện Trung tâm Khuyến nông và Quản lý bảo vệ, phát triển rừng thành phố Quảng Ninh cho biết: “Kết quả năm 2025 cho thấy, cá song nuôi theo mô hình nêu trên đạt kích cỡ trung bình 1,13 kg/con, hiệu quả kinh tế tăng gần 70% so với nuôi truyền thống. Đối với đàn cá triển khai năm 2026, qua 5 tháng nuôi, tỷ lệ sống đạt 85%, trọng lượng từ 6 đến 7 lạng/con. Đây là hướng sản xuất góp phần phát triển kinh tế biển xanh, hiện đại, hiệu quả, bền vững”.
Nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm và sản xuất theo phương thức truyền thống, hiệu quả nuôi thường không được như mong muốn. Nhưng các dự án khuyến ngư đã giúp doanh nghiệp, người dân có điều kiện tiếp cận công nghệ, kỹ thuật sản xuất mới, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và tạo ra sản phẩm có giá trị hơn.
Giám đốc Công ty TNHH Thanh Tùng Vân Đồn (thành phố Quảng Ninh) Phạm Quang Tùng chia sẻ: “Thời gian qua, công ty được Trung tâm Khuyến nông quốc gia hỗ trợ, chuyển giao ứng dụng công nghệ enzyme vào chế biến các sản phẩm đặc trưng của Vân Đồn như mực và sá sùng. Điểm nổi bật của công nghệ này là giúp kiểm soát tốt hơn quá trình chế biến, hạn chế sự biến tính các thành phần dinh dưỡng và giữ được giá trị tự nhiên của nguyên liệu.
Trong hai tháng 8 và 9, công ty sản xuất khoảng 600kg chả mực bằng công nghệ được chuyển giao. Đối với sản xuất nước mắm, công ty đã ứng dụng công nghệ thủy phân bằng enzyme giúp rút ngắn đáng kể thời gian ủ từ 15-18 tháng xuống còn 10-12 tháng để cho ra sản phẩm. Nước mắm sau chế biến cũng giảm mùi so với phương pháp truyền thống, thuận lợi hơn cho việc tiêu thụ”.
Trưởng Phòng Khuyến ngư và Ngành nghề nông thôn (Trung tâm Khuyến nông quốc gia) Đặng Xuân Trường cho biết, thời gian tới, hệ thống khuyến nông từ Trung ương đến địa phương sẽ đẩy mạnh phát triển các vùng nuôi thủy sản tập trung, theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn và có trách nhiệm; ưu tiên xây dựng, nhân rộng các mô hình ứng dụng công nghệ cao, tối ưu dinh dưỡng, giảm chi phí, nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm, đồng thời giảm phát thải ra môi trường. Các dự án sẽ tiếp tục hỗ trợ phát triển đối tượng thủy sản chủ lực, thúc đẩy liên kết tiêu thụ, xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm OCOP, đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và quốc tế…
