Côn Đảo không chỉ là một thiên đường du lịch mà còn là "vương quốc" của rùa biển lớn nhất Việt Nam. Những hình ảnh dưới đây ghi lại một đêm không ngủ của những người làm công tác bảo tồn, cùng khoảnh khắc diệu kỳ khi sự sống mới bắt đầu vươn mình ra biển lớn.
Hành trình đón những "Sứ giả đại dương" ở Côn Đảo
Vườn Quốc gia Côn Đảo từ lâu đã nổi tiếng là điểm đến sinh thái và là sinh cảnh đẻ trứng quan trọng bậc nhất của rùa biển tại Việt Nam. Quần thể rùa biển lên bờ đẻ trứng tại Côn Đảo chủ yếu là Vích (tên khoa học là Chelonia mydas, tên tiếng Anh là Green Turtle). Đây là loài động vật quý hiếm, được bảo vệ nghiêm ngặt và có tên trong Sách Đỏ Việt Nam cũng như thế giới.Mùa rùa lên bờ đẻ trứng kéo dài từ tháng 4 đến tháng 11 hàng năm, trong đó thời gian cao điểm nhất, đông rùa mẹ lên bãi nhất là từ tháng 6 đến tháng 9. Khi màn đêm buông xuống, một cá thể rùa mẹ lặng lẽ bò lên bãi cát. Để không làm rùa mẹ hoảng sợ và mất phương hướng, lực lượng kiểm lâm và tình nguyện viên tuyệt đối không sử dụng ánh sáng trắng. Thay vào đó, ánh đèn đỏ chuyên dụng được bật lên. Dưới ánh sáng đỏ quạch, rùa mẹ miệt mài dùng những chiếc chân chèo to bản cào cát, cẩn thận lấp kín ổ trứng của mình để ngụy trang, bảo vệ các con khỏi kẻ thù tự nhiên.Sau quá trình đào tổ nhọc nhằn, rùa mẹ bắt đầu hạ sinh những quả trứng tròn xoe, trắng muốt như những quả bóng bàn vào sâu trong lòng hố cát. Mọi hoạt động của rùa mẹ diễn ra trong tĩnh lặng, mang theo bản năng sinh tồn mãnh liệt của loài vật đã có mặt từ thời tiền sử.Ngay khi rùa mẹ hoàn thành việc đẻ trứng, công tác nghiên cứu và bảo tồn lập tức được tiến hành. Dưới ánh đèn đỏ chập choạng, lực lượng chức năng phải cẩn thận dùng tay bới cát, nhẹ nhàng lấy từng quả trứng rùa xếp vào chiếc giỏ tre. Công việc này đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm dày dặn, bởi trứng rùa rất mỏng manh và phải được giữ đúng chiều phôi thai để đảm bảo tỷ lệ nở thành công.Mọi thông số về kích thước, thời gian, vị trí đều được ghi chép tỉ mỉ vào sổ tay. Đây là "căn cước công dân" giúp các nhà khoa học theo dõi hành trình di cư và thói quen sinh sản của rùa trên toàn cầu.Không phải tổ trứng nào cũng an toàn trước thủy triều. Với những ổ trứng nằm quá sát mép nước, lực lượng chức năng phải tiến hành ghi nhận hình ảnh, đếm số lượng để chuẩn bị cho một khâu quan trọng nhất: Di dời.Trứng sau khi di dời được đưa về khu vực hồ ấp nhân tạo của trạm kiểm lâm. Tại đây, chúng được xếp thành từng hàng ngay ngắn trong các hố cát có độ sâu và nhiệt độ mô phỏng chính xác ổ đẻ tự nhiên. Lưới bảo vệ sẽ được phủ lên trên để ngăn sự xâm hại của kỳ đà, chuột hay các loài thiên địch khác.Sau khoảng 45 - 60 ngày ấp ủ dưới lớp cát ấm, những chú rùa con nhỏ xíu bắt đầu dùng chiếc "răng trứng" phá vỏ chui lên mặt đất. Hình ảnh chú rùa non bé bằng lòng bàn tay, dính đầy cát trắng, ngơ ngác nhìn thế giới lần đầu tiên luôn mang lại cảm xúc vỡ òa cho những người làm công tác bảo tồn.Khi ánh nắng sớm vừa lên, lực lượng kiểm lâm cùng các tình nguyện viên, du khách chuẩn bị những chiếc giỏ tre chứa rùa con mang ra bãi biển. Khu vực thả rùa được chăng dây bảo vệ. Không ai được phép chạm tay hay bế rùa con xuống nước.
Sau khi được tình nguyện viên và du khách thả, rùa con phải tự mình bò trên bãi cát đầy những mảnh san hô vụn. Đoạn đường tuy ngắn ngủi nhưng cực kỳ quan trọng, giúp chúng ghi nhớ từ trường của vùng biển quê hương. Chính nhờ ký ức từ trường này, 20 đến 30 năm sau, khi trưởng thành, những chú rùa cái sẽ tìm đúng về bãi cát nơi mình sinh ra để tiếp tục vòng đời đẻ trứng.
Và rồi, khoảnh khắc đẹp nhất cũng đến. Chú rùa con chạm vào làn nước trong vắt của biển Côn Đảo. Đôi chân chèo nhỏ xíu bắt đầu quạt nước đầy mạnh mẽ. Chúng lao đi, hòa mình vào đại dương bao la, bắt đầu một hành trình sinh tồn đầy chông gai nhưng cũng đầy tự do phía trước.Ngày từ lúc chào đời, những chú rùa biển con đã phải đối mặt với vô vàn thử thách sinh tồn: Sóng biển dữ dội, nguy cơ bị săn mồi, và đặc biệt là rác thải nhựa - "bẫy thức ăn" nguy hiểm do con người vô tình tạo ra. Theo thống kê, chỉ có 1 trong 1000 chú rùa con may mắn sống sót đến tuổi trưởng thành. Nhưng nhờ những đêm không ngủ, những bàn tay nâng niu của lực lượng kiểm lâm và tình nguyện viên tại Côn Đảo, cơ hội sống sót của loài vật quý hiếm này đang ngày một nhân lên.
