Với tiềm năng lớn về tài nguyên, không gian phát triển và hệ sinh thái đa dạng, biển đang trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế. Khai thác hợp lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên biển gắn với bảo vệ môi trường sẽ mở rộng dư địa tăng trưởng bền vững trong thời gian tới.
Tại Quảng Trị, với đường bờ biển dài, vùng biển rộng cùng hệ thống cửa biển, bãi biển và nguồn lợi thủy sản phong phú, kinh tế biển có nhiều dư địa để phát triển. Việc đánh thức tiềm năng cần được thực hiện theo hướng khai thác hợp lý, nâng cao giá trị thay vì chỉ dựa vào khai thác tài nguyên tự nhiên.
Với hơn 200km bờ biển, nhiều bãi tắm đẹp cùng đảo Cồn Cỏ và hệ sinh thái ven biển đa dạng, Quảng Trị được đánh giá là địa phương có nhiều lợi thế để phát triển kinh tế từ tài nguyên biển đảo.
Cung với đó, các lĩnh vực thủy sản, nuôi biển, du lịch biển, dịch vụ cảng biển và năng lượng tái tạo cũng được chú trọng phát triển. Sự kết hợp giữa khai thác và bảo tồn sẽ tạo nền tảng để Quảng Trị nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên biển. Tại Khu kinh tế Hòn La, lợi thế về cảng biển đang được khai thác gắn với công nghiệp, chế biến, năng lượng và dịch vụ. Hiện, Khu kinh tế có 84 dự án đăng ký đầu tư và đã đầu tư, tổng mức đầu tư 114 nghìn tỷ đồng; 30 dự án đã đi vào hoạt động, giải quyết việc làm cho gần 1.000 lao động.
Doanh thu sản xuất công nghiệp và dịch vụ thương mại mỗi năm đạt khoảng 5.500 tỷ đồng. Cảng biển Hòn La cũng tạo điều kiện hình thành các hoạt động sản xuất, dịch vụ phía sau cảng.
Từ năm 2018 đến nay, các cảng đón khoảng 25 nghìn lượt tàu thuyền, lượng hàng hóa thông quan khoảng 35 triệu tấn. Ở các vùng ven biển, khai thác và nuôi trồng thủy sản vẫn là sinh kế quan trọng. Tại xã Mỹ Thủy, việc chuyển đổi những hồ nuôi tôm kém hiệu quả sang nuôi cá kình đang mở ra một hướng sản xuất mới. Đến nay, toàn xã có khoảng 20ha nuôi cá kình.
Bên cạnh đó, Du lịch biển và dịch vụ cũng đang tạo thêm động lực cho kinh tế ven biển. Năm 2025, toàn tỉnh đón khoảng 9,6 triệu lượt khách, tổng thu từ khách du lịch ước đạt 11.040 tỉ đồng. Hệ thống cơ sở lưu trú, các khu nghỉ dưỡng ven biển tiếp tục được đầu tư.
Quảng Trị có hơn 200km đường bờ biển, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế.
Riêng biển Nhật Lệ mỗi năm đón khoảng 1,7 triệu lượt khách. Tại khu vực Bảo Ninh, hệ thống cơ sở lưu trú, nghỉ dưỡng, vui chơi, giải trí từng bước hình thành, cùng các hoạt động lễ hội, ẩm thực, nghệ thuật phục vụ du khách. Theo lãnh đạo Hiệp hội Du lịch tỉnh Quảng Trị, Quảng Trị có nhiều điểm đến hấp dẫn, từ Vũng Chùa-Đảo Yến, biển Nhật Lệ đến Cửa Tùng, Cửa Việt và đảo Cồn Cỏ.
Dư địa phát triển các sản phẩm du lịch biển, đảo, sinh thái và văn hóa còn lớn, do đó, việc kết nối những điểm đến này thành các hành trình liên hoàn sẽ tạo thêm sản phẩm, tăng trải nghiệm và thời gian lưu trú của du khách”. Những hoạt động sản xuất, kinh doanh đang diễn ra cho thấy hạ tầng có vai trò quan trọng trong việc mở rộng không gian kinh tế biển.
Tại Mỹ Thủy, dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 16/QĐ-TTg, ngày 4/1/2019, với tổng quy mô sử dụng đất, mặt nước khoảng 685ha, gồm 10 bến, được phát triển qua 3 giai đoạn. Lãnh đạo Ban Quản lý Dự án Khu bến cảng Mỹ Thủy, cho biết: Giai đoạn 1 đã hoàn tất thủ tục pháp lý và đạt khoảng 73% khối lượng thi công các hạng mục trọng điểm như đê chắn sóng phía đông, bến 1, bến 2, vũng quay tàu và các công trình phụ trợ.
Cảng quốc tế Mỹ Thủy đã bắt đầu khai thác, đón chuyến tàu đầu tiên cập bến ngày 15/7/2026; đến ngày 21/8 đã đón 20 chuyến tàu. Dự án cũng đang triển khai thủ tục đấu nối nút giao cổng dự án với Quốc lộ 15D. Cảng Mỹ Thủy được định hướng gắn với Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị, tạo điều kiện phát triển logistics, công nghiệp chế biến và các dịch vụ hậu cần.
Địa phương đẩy mạnh liên kết vùng, chú trọng khai thác vùng biển xa và năng lượng tái tạo.
Cùng với đầu tư cảng, việc bố trí khu hậu cần nghề cá, khu neo đậu, tập kết ghe thuyền và bảo đảm sinh kế cho người dân cần được tính toán đồng bộ. Cùng với hạ tầng, yêu cầu phát triển bền vững cũng đặt ra rõ hơn. Tỉnh tiếp tục đẩy mạnh liên kết vùng, liên kết ngành; tăng cường nguồn nhân lực cho một số ngành kinh tế biển như du lịch, dịch vụ cảng biển, khai thác vùng biển xa, năng lượng tái tạo, bảo vệ tài nguyên và hệ sinh thái biển gắn với phát triển kinh tế tại các địa phương. Lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Trị cho biết, thời gian tới, tỉnh tiếp tục phát triển các ngành kinh tế biển quan trọng, khai thác tốt lợi thế cảng biển, du lịch biển, khai thác, nuôi trồng và chế biến hải sản, năng lượng;
Đồng thời chú trọng bảo vệ tài nguyên, môi trường và hệ sinh thái biển. Cùng với đó là tăng cường liên kết giữa các ngành, các địa phương, tạo sự đồng bộ về hạ tầng và nâng cao giá trị từ các lợi thế biển. Từ cảng biển, khu công nghiệp đến những vùng nuôi thủy sản và các điểm du lịch ven biển, những giá trị mới đang được hình thành từ biển.
Khi hạ tầng tiếp tục được hoàn thiện, sản xuất được tổ chức theo hướng nâng cao giá trị, các điểm đến được mở rộng và tài nguyên được khai thác gắn với bảo vệ môi trường, kinh tế biển sẽ có thêm nền tảng để đóng góp lớn hơn cho phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh. Do đó, đánh thức tiềm năng, nâng cao hiệu quả tài nguyên biển đang mở ra hướng phát triển quan trọng đối với Quảng Trị trong quá trình cơ cấu lại nền kinh tế và tạo sinh kế bền vững cho người dân ven biển.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương cần tiếp tục hoàn thiện quy hoạch, quản lý chặt chẽ hoạt động khai thác và sử dụng không gian biển, đồng thời thu hút nguồn lực đầu tư vào những lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Phát triển kinh tế biển cũng cần gắn với bảo vệ môi trường, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học.
Khi tài nguyên được quản lý khoa học, khai thác đúng mức và kết hợp hài hòa giữa lợi ích kinh tế với bảo vệ hệ sinh thái, Quảng Trị có thêm điều kiện phát huy lợi thế biển, nâng cao đời sống người dân và tạo động lực cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Thu Hạ
Nguồn: https://thiennhienmoitruong.vn/danh-thuc-tiem-nang-phat-huy-hieu-qua-tai-nguyen-bien.html
