Nuôi trồng thủy sản nước mặn là ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp quan trọng vào kim ngạch xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế của tỉnh. Đó còn là sinh kế bền vững cho đông đảo hộ dân ven biển Lâm Đồng.
Sinh kế của người dân ven biển
Ông Lê Xuân Huỳnh, ngư dân tại xã Tân Thành chia sẻ: "Chúng tôi gắn bó với biển nhiều năm. Nhưng nghề khai thác biển hiện gặp không ít khó khăn. Nguyên nhân do thời tiết ngày càng diễn biến phức tạp, chi phí nhiên liệu, ngư cụ, nhân công và các chi phí chuyến biển tăng cao. Vì vậy, chúng tôi rất muốn có thêm những hướng chuyển đổi và đa dạng hóa sinh kế, trong đó nuôi trồng thủy sản là một hướng đi mà bà con rất quan tâm". Ông Huỳnh và nhiều ngư dân ven biển khác mong được Nhà nước hỗ trợ một mô hình nuôi biển hoàn chỉnh, để nắm được kỹ thuật, có đầu ra và nhân rộng…
Theo Chi cục Thủy sản và Biển đảo Lâm Đồng, tỉnh hiện có 7 khu vực nuôi biển ven bờ, ven đảo. Các vùng nuôi tập trung như: Vĩnh Hảo, Liên Hương, Phan Rí Cửa, Tân Thành, Hòa Thắng, Mũi Né và đặc khu Phú Quý với 130 hộ/142 cụm bè nuôi/3.077 lồng nuôi và 11 hồ chắn/4.164 m2. Đối tượng nuôi chủ yếu là các loại cá biển như: cá bớp, cá mú, cá chim, cá bè quỵt và các loại tôm hùm, chủ yếu nhỏ lẻ theo hộ gia đình, công nghệ truyền thống.
Tuy nhiên, thực tế vùng biển của tỉnh không có các vịnh lớn, kín gió để phát triển mạnh nuôi biển mà dọc chiều dài bờ biển là bãi ngang, có nhiều sóng, gió. Vì vậy, ảnh hưởng của các cơn bão hay áp thấp nhiệt đới hàng năm là mối đe dọa đến lồng bè và hoạt động nuôi. Mặt khác, chất lượng môi trường nước có nhiều biến động, dẫn đến cá hao hụt nhiều trong quá trình nuôi vào những ngày biển động.
Đơn cử tại Phan Rí Cửa, có diện tích nuôi trồng thủy sản hơn 71 ha, trong đó mặt nước nuôi trồng thủy sản mặn, lợ gần 30 ha. Diện tích này chủ yếu nuôi tôm thẻ chân trắng, ốc hương và nuôi lồng bè. Ngư dân địa phương đề xuất được quy hoạch lại vùng nuôi, đầu tư nâng cấp hạ tầng cấp thoát nước chung. Đồng thời, đầu tư về chất lượng con giống trước khi thả nuôi để nâng cao hiệu quả kinh tế...
Cần đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ
Toàn tỉnh hiện có 750 ha diện tích nuôi thủy sản nước lợ, mặn thương phẩm ven biển, trong đó có 720 ha nuôi tôm và 30 ha nuôi ốc hương... Nhìn tổng thể, Lâm Đồng đang sở hữu vùng biển nội thủy trên 20.000 km². Đây là dư địa lớn để chuyển dịch từ nuôi trồng truyền thống ven bờ sang phát triển hệ sinh thái nuôi biển công nghiệp, công nghệ cao. Do đó, mục tiêu của tỉnh không chỉ dừng lại ở việc tăng sản lượng, giá trị mà phải kiểm soát chặt chẽ bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu.
Tuy nhiên, ngành nông nghiệp tỉnh cũng nhìn nhận, việc ứng dụng khoa học công nghệ mới, tiên tiến vào sản xuất nuôi trồng thủy sản vẫn còn hạn chế. Nhất là các mô hình nuôi thử nghiệm giống thủy sản mới, giống đặc sản chưa được nhân ra diện rộng…
Đứng trước bối cảnh đó, ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh nhấn mạnh tại diễn đàn Khuyến nông và Nông nghiệp mới đây với chủ đề “Giải pháp phát triển nuôi trồng thủy sản nước mặn bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu” rằng, tư duy “thúc đẩy tăng trưởng bằng mọi giá” không còn phù hợp mà cần chuyển dịch mạnh mẽ sang tư duy “phát triển bền vững, chủ động thích ứng và dựa vào khoa học công nghệ”. Để hiện thực hóa mục tiêu này, lãnh đạo ngành nông nghiệp tỉnh đề ra việc cần rà soát, quy hoạch các vùng nuôi gắn với bản đồ rủi ro thiên tai. Trong đó, ứng dụng công nghệ số để xây dựng hệ thống dữ liệu, bản đồ cảnh báo sớm về ô nhiễm môi trường, nguồn nước và biến đổi địa hình. Các vùng nuôi phải được thiết kế có không gian an toàn, phù hợp với sức tải môi trường. Mặt khác, đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và khuyến khích mô hình tuần hoàn. Nhất là cần tập trung đầu tư, làm chủ công nghệ chọn tạo con giống chất lượng cao, kháng bệnh và thích ứng biến động thời tiết.
Khuyến khích bà con chuyển đổi sang các mô hình nuôi an toàn sinh học, vừa bảo vệ môi trường, vừa nâng cao giá trị sản phẩm. Song song, hoàn thiện, hiện đại hóa hệ thống hạ tầng kỹ thuật vùng nuôi tập trung; thắt chặt chuỗi liên kết và nâng cao năng lực cho người nuôi.
Ông Chiến cũng nhấn mạnh việc củng cố, phát triển khuyến nông cộng đồng. Thúc đẩy các mô hình hợp tác xã kiểu mới, làm cầu nối giữa doanh nghiệp chế biến xuất khẩu với hộ nuôi nhỏ lẻ. Ngành nông nghiệp tỉnh khẳng định sẽ tăng cường tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng ứng dụng công nghệ số. Qua đó, giúp bà con chủ động kiểm soát môi trường ao nuôi hằng ngày thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên.
Với sự đồng hành của các nhà khoa học, sự nhạy bén của các doanh nghiệp và sự quyết tâm của ngư dân, tin rằng ngành nuôi trồng thủy sản nước mặn của tỉnh sẽ vượt qua thách thức. Từng bước biến “nguy” thành “cơ”, phát triển ngày càng xanh, sạch và bền vững.
Lâm Đồng hiện có 7 khu vực nuôi biển ven bờ, ven đảo. Các vùng nuôi tập trung như: Vĩnh Hảo, Liên Hương, Phan Rí Cửa, Tân Thành, Hòa Thắng, Mũi Né và đặc khu Phú Quý với 130 hộ/142 cụm bè nuôi/3.077 lồng nuôi và 11 hồ chắn/4.164 m2.
Nguồn: https://baolamdong.vn/day-manh-phat-trien-nuoi-trong-thuy-san-tren-bien-463961.html