Bộ Nông nghiệp và Môi trường lấy ý kiến doanh nghiệp để hoàn thiện cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đặc thù, vượt trội trong dự án Luật TNMT biển và hải đảo (sửa đổi).
Chiều 9/7, tại trụ sở Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Cục Biển và Hải đảo Việt Nam phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức Hội thảo xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đặc thù, vượt trội góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững ở Việt Nam. Hội thảo là diễn đàn lấy ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp nhằm hoàn thiện chính sách cho dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội trong năm 2026.
Hoàn thiện quyền tài sản trên biển, tạo động lực thu hút đầu tư
Phát biểu tại hội thảo, Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam Nguyễn Quốc Toản cho biết, ngày 8/7, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 182/NQ-CP thông qua hồ sơ chính sách dự án Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi). Đây là cơ sở quan trọng để Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục hoàn thiện dự thảo luật, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội trong tháng 9 tới.
Theo ông Nguyễn Quốc Toản, một trong những nội dung trọng tâm của dự thảo là chính sách về xây dựng cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đặc thù, vượt trội nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế biển bền vững. Đây được xem là bước đột phá nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế biển, đồng thời tạo hành lang pháp lý đủ mạnh để khai thác hiệu quả tiềm năng biển trong giai đoạn mới.
Ông Nguyễn Quốc Toản cho biết, việc sửa đổi luật là nhiệm vụ khó bởi không gian biển Việt Nam rộng lớn, đa tầng, chịu sự điều chỉnh của nhiều luật chuyên ngành như Luật Dầu khí, Luật Địa chất và Khoáng sản, Luật Hàng hải, Luật Thủy sản... Vì vậy, dự thảo luật phải bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời giải quyết được những vấn đề mới đặt ra trong phát triển kinh tế biển.
Theo lãnh đạo Cục Biển và Hải đảo Việt Nam, trong 6 tháng đầu năm 2026, kinh tế biển tiếp tục đóng góp quan trọng vào tăng trưởng của 21 tỉnh, thành phố ven biển. Tuy nhiên, hành lang pháp lý hiện hành vẫn còn nhiều khoảng trống, chưa tạo động lực đủ mạnh để huy động nguồn lực xã hội đầu tư vào các ngành kinh tế biển mới.
Giới thiệu những nội dung mới của dự thảo luật, Phó Cục trưởng Cục Biển và Hải đảo Việt Nam Nguyễn Thanh Tùng cho biết, Bộ đề xuất nhiều chính sách mang tính đột phá nhằm khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế biển liên quan tới doanh nghiệp.
Đáng chú ý, dự thảo bổ sung các quy định về quyền của tổ chức, cá nhân được giao, cho thuê, đăng ký sử dụng khu vực biển. Theo đó, tổ chức, cá nhân được giao hoặc thuê khu vực biển trong nội thủy, lãnh hải có thể được chuyển nhượng, cho thuê, góp vốn, thế chấp quyền sử dụng khu vực biển và tài sản gắn liền với khu vực biển khi đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật.
Dự thảo cũng thiết lập cơ chế chuyển mục đích sử dụng khu vực biển; bổ sung các quy định về điều kiện, trường hợp được chuyển nhượng, góp vốn, cho thuê, thế chấp quyền sử dụng khu vực biển, bảo đảm phù hợp với chế độ pháp lý của từng vùng biển, đồng thời giữ vững quốc phòng, an ninh, chủ quyền và quyền chủ quyền quốc gia.
Bên cạnh đó, Bộ đề xuất nhiều cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đặc thù đối với các dự án kinh tế biển xanh, kinh tế tuần hoàn, công nghệ cao, phát triển đặc khu kinh tế biển, khu thương mại tự do ven biển, đô thị lấn biển, hạ tầng lưỡng dụng, công trình đa mục tiêu trên biển, logistics biển, công nghệ sinh học biển, phục hồi hệ sinh thái biển và các hoạt động hấp thụ carbon xanh.
Ngoài ra, Bộ cũng đề xuất cơ chế, chính sách cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành nhằm rút ngắn thời gian thực hiện các dự án đầu tư trên biển.
Doanh nghiệp kiến nghị tháo gỡ điểm nghẽn thể chế
Tại hội thảo, Phó Tổng Thư ký VCCI Đậu Anh Tuấn cho rằng, mặc dù Việt Nam có hơn 3.200 km bờ biển và nhiều lợi thế để phát triển kinh tế biển, song tiềm năng vẫn chưa được khai thác tương xứng. Theo ông, một trong những nguyên nhân quan trọng là các điểm nghẽn về thể chế.
Đại diện VCCI cho biết, nhiều doanh nghiệp đầu tư điện gió ngoài khơi, nuôi biển công nghệ cao, du lịch biển hay lấn biển vẫn gặp khó khăn do quyền tài sản đối với khu vực biển chưa được xác lập rõ ràng. Khi quyền sử dụng khu vực biển chưa đủ điều kiện để chuyển nhượng, góp vốn hoặc thế chấp thì doanh nghiệp khó tiếp cận tín dụng và huy động vốn cho các dự án có vòng đời hàng chục năm.
Ông Đậu Anh Tuấn đề xuất các chính sách ưu đãi phải thực sự vượt trội, minh bạch và ổn định; đồng thời hoàn thiện cơ chế xác lập quyền tài sản trên biển, cải cách thủ tục hành chính và xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả.
Từ thực tiễn hoạt động, nhiều hiệp hội và doanh nghiệp cũng kiến nghị bổ sung các quy định phù hợp với từng lĩnh vực. Ông Bùi Tuấn Anh, đại diện Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam đề nghị quy hoạch đồng bộ hạ tầng phục vụ công nghiệp nuôi biển, đơn giản hóa thủ tục giao khu vực biển lâu dài, đồng thời sớm ban hành hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, cơ chế bảo hiểm và tài chính cho ngành nuôi biển.
Đại diện Hiệp hội Đại lý và Môi giới hàng hải kiến nghị ưu tiên không gian biển dành cho hàng hải quốc tế, tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục nhận chìm vật chất nạo vét và đơn giản hóa quy trình nạo vét duy tu luồng hàng hải.
Đại diện Tập đoàn Sun Group đề xuất bổ sung quy định về đảo hình thành từ hoạt động lấn biển; có cơ chế ưu tiên đối với các dự án đô thị lấn biển, đồng thời nghiên cứu cơ chế giao doanh nghiệp tham gia quản lý, bảo tồn tại một số khu bảo tồn biển theo quy định của pháp luật.
Đại diện Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Nghi Sơn kiến nghị hài hòa quy hoạch không gian biển để tránh chồng lấn mục đích sử dụng; mở rộng mục đích sử dụng khu vực biển nhằm nâng cao hiệu quả khai thác; giảm chi phí thuê biển, đồng thời có chính sách hỗ trợ hạ tầng cảng biển và logistics tương tự như các dự án đầu tư trên đất liền.
Các ý kiến tại hội thảo sẽ được Cục Biển và Hải đảo tổng hợp, nghiên cứu để tiếp tục hoàn thiện dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi), hướng tới xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, ổn định và đủ sức tạo đột phá cho phát triển kinh tế biển bền vững, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia mạnh về biển, giàu từ biển.
