Với mô hình nuôi thủy sản xen ghép, ông Trương Ngọc Nhật (sinh năm 1974, xã Phú Gia, TP Huế) thu về hàng tỷ đồng mỗi năm.
Những ngày này, ông Nhật đang tất bật thu hoạch cá dìa, cá nâu, tôm… tại hàng chục ao nuôi. Để thành công như hôm nay, ông đã trải qua nhiều năm tháng chật vật, không ít lần thất bại trước khi xây dựng thành công mô hình nuôi thủy sản xen ghép quy mô lớn, trở thành nông dân tiêu biểu làm giàu từ kinh tế thủy sản của xứ Huế.
Vươn lên từ tay trắng
Sinh ra trong gia đình thuần nông, tuổi thơ ông Nhật gắn liền với những tháng ngày lam lũ. Năm 26 tuổi, sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự, chàng thanh niên trẻ lập gia đình, tài sản lớn nhất của hai vợ chồng lúc ấy là 0,3ha ao nuôi thủy sản được bố mẹ để lại, thế nhưng việc sản xuất liên tục gặp dịch bệnh, năng suất thấp khiến kinh tế gia đình luôn thiếu thốn.
Khát vọng đổi đời thôi thúc ông Nhật tìm nhiều hướng mưu sinh. Có thời điểm ông rời quê vào Tây Nguyên làm rẫy với hi vọng ổn định cuộc sống. Thế nhưng sau nhiều năm bôn ba, ông nhận ra nơi mình thực sự muốn gắn bó vẫn là mảnh đất quê hương và quyết tâm bắt đầu lại từ nghề nuôi trồng thủy sản. Chính lần trở về này đã mở ra bước ngoặt lớn trong cuộc đời người nông dân dám nghĩ, dám làm.
Cuối năm 2005, ông Nhật được cán bộ khuyến nông xã giới thiệu tham gia mô hình nuôi thủy sản xen ghép do Trung tâm Khuyến nông tỉnh Thừa Thiên - Huế (nay là TP Huế) triển khai.
Trên diện tích ao nuôi sẵn có, ông mạnh dạn thả nuôi kết hợp tôm thẻ chân trắng, tôm sú cùng cá dìa, cá nâu, tôm và cua. Trong suốt quá trình thực hiện, ông được cán bộ kỹ thuật theo dõi, hướng dẫn từ khâu cải tạo ao, chọn giống đến quản lý môi trường và phòng trị bệnh.
Hiệu quả từ vụ nuôi đầu tiên đã tiếp thêm niềm tin cho chàng nông dân trẻ. Từ năm thứ ba, khi đã làm chủ kỹ thuật và tích lũy được kinh nghiệm nuôi xen ghép phù hợp với điều kiện vùng đầm phá địa phương, ông bắt đầu tính đến việc mở rộng quy mô sản xuất. Với sự hỗ trợ của lực lượng khuyến nông, hội nông dân và chính quyền địa phương thông qua các nguồn vốn vay ưu đãi từ ngân hàng và quỹ hỗ trợ nông dân, diện tích nuôi trồng thủy sản của gia đình từng bước được mở rộng.
Mặt khác, ông Nhật liên tục tham gia các lớp tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật do ngành nông nghiệp, khuyến nông và hội nông dân tổ chức. Mỗi chuyến tham quan, mỗi khóa đào tạo đều được ông xem là cơ hội để cập nhật kiến thức, học hỏi kinh nghiệm và áp dụng vào thực tế sản xuất. Sau đó, ông đầu tư thuê thêm ao hồ, mở rộng diện tích nuôi thủy sản xen ghép với quy mô lớn hơn.
Sau khoảng hai thập kỷ kiên trì theo đuổi mô hình nuôi thủy sản xen ghép, ông Trương Ngọc Nhật đã xây dựng vùng nuôi quy mô lớn với 30 ao hồ ở trong và ngoài xã Phú Gia. Mỗi ao có diện tích từ 2.500 - 3.000m2, được quy hoạch và quản lý theo quy trình kỹ thuật đồng bộ.
Mỗi năm, ông thả nuôi 2 vụ, trung bình thu được 100 tấn cá dìa, 14 tấn cá nâu, 14 tấn tôm, 7 tấn cua, doanh thu đạt hơn 15 tỷ đồng/năm, sau khi trừ các khoản chi phí đầu tư, gia đình ông thu lãi khoảng 2 - 3 tỷ đồng/năm.
“Thành công của mô hình nuôi thủy sản xen ghép bên cạnh sự hỗ trợ của các cơ quan chuyên môn còn nhờ việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật, từ xử lý môi trường ao nuôi, lựa chọn con giống chất lượng, quản lý thức ăn… Nhờ vậy, nhiều năm liền các ao nuôi của gia đình duy trì năng suất cao, hạn chế thấp nhất dịch bệnh và rủi ro trong sản xuất”, ông Nhật chia sẻ.
Nông dân Việt Nam xuất sắc
Khi mô hình nuôi thủy sản xen ghép ngày càng khẳng định hiệu quả và được nhiều hộ dân trong vùng nhân rộng, nhu cầu về con giống, thức ăn và vật tư phục vụ sản xuất cũng tăng mạnh. Nhận thấy cơ hội này, ông Nhật tiếp tục mở rộng hoạt động kinh doanh bằng việc thành lập đại lý cung ứng vật tư, con giống thủy sản phục vụ nhu cầu của chính gia đình và người nuôi, qua đó tạo thêm nguồn thu ổn định.
Hàng năm, lợi nhuận từ cơ sở cung ứng vật tư và con giống của ông Nhật đạt hơn 350 triệu đồng. Ông Nhật còn giải quyết việc làm thường xuyên cho 15 - 20 lao động địa phương với thu nhập bình quân 12 triệu đồng/người/tháng và hàng chục lao động thời vụ.
Với quan niệm “muốn nghề nuôi phát triển bền vững phải cùng nhau phát triển”, ông Nhật cũng luôn tiên phong, gương mẫu tham gia các hoạt động hội và phong trào nông dân ở địa phương, sẵn sàng hướng dẫn kỹ thuật, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm của mình trong nuôi trồng thủy sản cho hội viên, nông dân để cùng phát triển kinh tế gia đình.
Anh Nguyễn Tiến (xã Phú Gia) cho hay, mỗi khi gặp khó khăn, bà con đều tìm đến ông Nhật để được tư vấn từ cách chăm sóc, quản lý nguồn nước đến lựa chọn thức ăn, phòng ngừa dịch bệnh và được ông hướng dẫn rất tận tình để bà con có thể áp dụng hiệu quả.
“Tôi đã nhiều năm sử dụng thức ăn thủy sản do cơ sở của ông Nhật cung cấp, đồng thời nhận được sự hỗ trợ về kỹ thuật chăm sóc tôm, cá trong quá trình nuôi. Nhờ áp dụng đúng quy trình và học hỏi kinh nghiệm thực tế, hoạt động nuôi trồng thủy sản của gia đình ngày càng ổn định, mỗi năm mang lại lợi nhuận khoảng 300 triệu đồng”, anh Tiến chia sẻ.
Bên cạnh đó, ông Nhật còn tạo điều kiện cho người dân mua vật tư, con giống theo hình thức trả chậm, chỉ thanh toán sau khi kết thúc vụ nuôi và có nguồn thu. Mỗi năm, có gần 200 lượt hộ dân được ông hỗ trợ theo hình thức này với trị giá vật tư từ 50 - 100 triệu đồng/hộ. Cách làm linh hoạt không chỉ giúp nhiều hộ giảm áp lực về vốn đầu tư ban đầu mà còn tạo điều kiện để mạnh dạn mở rộng sản xuất, nâng cao hiệu quả nuôi trồng thủy sản.
Với việc làm kinh tế giỏi từ mô hình nuôi thủy sản xen ghép, ông Nhật đã được các cấp hội nông dân, chính quyền nhiều lần khen thưởng danh hiệu nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi. Đặc biệt năm 2024, ông Nhật là một trong những nông dân trên cả nước được Trung ương Hội Nông dân Việt Nam trao tặng danh hiệu “Nông dân Việt Nam xuất sắc”.
Ông Châu Ngọc Phi - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông TP Huế cho biết, mô hình nuôi thủy sản xen ghép của ông Nhật là một trong những mô hình có quy mô và hiệu quả kinh tế tiêu biểu trên địa bàn Thành phố, phù hợp với điều kiện sinh thái vùng đầm phá của địa phương.
“Những mô hình như của ông Nhật là minh chứng cho hiệu quả của việc gắn kết giữa chuyển giao khoa học kỹ thuật với sự năng động, sáng tạo của nông dân. Đây cũng là hướng đi cần được tiếp tục nhân rộng nhằm xây dựng ngành nuôi trồng thủy sản theo hướng hiện đại, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu”, ông Phi nhấn mạnh.