Trong bối cảnh cả nước đang quyết liệt triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Quảng Ninh đã chủ động xây dựng nhiều giải pháp đồng bộ, phù hợp với thực tiễn địa phương. Với quyết tâm cao cùng những bước đi bài bản, tỉnh kỳ vọng tạo ra những đột phá mới, mở rộng dư địa tăng trưởng và hình thành các động lực phát triển bền vững trong giai đoạn tới.
Việc UBND tỉnh và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam ký kết thỏa thuận hợp tác chiến lược toàn diện về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026-2030 vào ngày 16/4/2026 không chỉ là hoạt động phối hợp chuyên môn giữa địa phương và cơ quan nghiên cứu hàng đầu cả nước. Đây còn là bước đi mang tầm chiến lược, tạo nền tảng để Quảng Ninh phát huy hiệu quả tiềm năng khoa học công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế biển, kinh tế số, kinh tế xanh và nâng cao năng lực cạnh tranh. Thỏa thuận được kỳ vọng sẽ góp phần quan trọng hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Quảng Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trong tương lai.
Nhìn vào các nội dung hợp tác giữa tỉnh Quảng Ninh và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, có thể thấy phạm vi hợp tác rất rộng, bao trùm hầu hết các lĩnh vực trọng yếu của tỉnh, từ quy hoạch đô thị thông minh, phát triển kinh tế biển, bảo vệ môi trường, chuyển đổi số đến nông nghiệp công nghệ cao, công nghiệp dược liệu và bảo tồn di sản. Điểm đáng chú ý là các nội dung hợp tác không dừng ở nghiên cứu lý luận mà hướng mạnh vào ứng dụng thực tiễn. Trong đó, việc nghiên cứu, phát triển các hệ thống dữ liệu lớn (Big Data), trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) phục vụ quản lý điều hành được xem là bước đi phù hợp với định hướng xây dựng chính quyền số, đô thị thông minh mà Quảng Ninh đang theo đuổi.
Nếu trước đây tăng trưởng của tỉnh chủ yếu dựa vào khai thác tài nguyên, công nghiệp và dịch vụ truyền thống thì nay khoa học công nghệ được xác định là động lực tăng trưởng mới. Đây cũng là xu hướng tất yếu để Quảng Ninh nâng cao năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh trong giai đoạn phát triển mới.
GS.TS Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nhận định: Điểm nổi bật trong chương trình hợp tác lần này là các nhiệm vụ nghiên cứu đều gắn với những vấn đề thực tiễn mà Quảng Ninh đang đặt ra. Từ chuyển đổi số, kinh tế biển, phát triển đô thị thông minh đến bảo tồn di sản đều cần sự hỗ trợ của khoa học công nghệ hiện đại. Đây là nền tảng quan trọng để tỉnh tạo ra những đột phá trong tương lai.
Là địa phương có hơn 250km bờ biển, trên 2.000 hòn đảo cùng hệ thống cảng biển, khu kinh tế và khu công nghiệp ven biển quy mô lớn, Quảng Ninh đang đặt mục tiêu trở thành trung tâm kinh tế biển của khu vực phía Bắc và cửa ngõ trung chuyển quốc tế. Vì vậy, nội dung hợp tác về phát triển kinh tế biển được đánh giá là một trong những điểm nhấn quan trọng. Theo đó, hai bên sẽ triển khai hàng loạt nghiên cứu về cảnh báo sớm thiên tai trên biển; đánh giá sức tải môi trường vùng biển; nghiên cứu lượng giá các hệ sinh thái biển đảo; xây dựng cơ sở dữ liệu giám sát môi trường biển; nghiên cứu công nghệ nuôi biển công nghệ cao và phát triển các sản phẩm có giá trị gia tăng từ biển.
Những nội dung này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với Quảng Ninh trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, áp lực phát triển kinh tế biển ngày càng lớn. Ông Nguyễn Văn Thìn, Giám đốc HTX Nuôi trồng thủy sản Vân Hải, cho rằng: Để kinh tế biển phát triển bền vững thì cần có dữ liệu khoa học chính xác về môi trường biển, nguồn lợi sinh vật biển và các nguy cơ thiên tai. Việc tỉnh hợp tác với Viện Hàn lâm sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận các thành tựu khoa học mới, giảm rủi ro trong đầu tư sản xuất.
Tuy nhiên, để thỏa thuận hợp tác mang lại hiệu quả thực chất, điều quan trọng là phải nhanh chóng cụ thể hóa các nội dung thành các đề án, chương trình và sản phẩm ứng dụng cụ thể. Theo các chuyên gia, Quảng Ninh cần ưu tiên xây dựng danh mục nhiệm vụ khoa học công nghệ gắn với các lĩnh vực đang có nhu cầu cấp thiết như phát triển kinh tế biển, chuyển đổi số, cảnh báo thiên tai, bảo vệ môi trường vịnh Hạ Long, phát triển dược liệu và nông nghiệp công nghệ cao.
Bên cạnh đó, cần có cơ chế đặt hàng nghiên cứu từ thực tiễn; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp nhận chuyển giao công nghệ; bố trí nguồn lực đầu tư cho đổi mới sáng tạo và xây dựng đội ngũ nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao.
Đồng chí Bùi Văn Khắng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, khẳng định: Điều tỉnh hướng tới không chỉ là những công trình nghiên cứu khoa học mà là những sản phẩm, giải pháp có thể ứng dụng ngay vào thực tiễn quản lý, sản xuất và đời sống. Khoa học công nghệ phải thực sự trở thành động lực phát triển của Quảng Ninh trong giai đoạn mới.
Thỏa thuận hợp tác giữa Quảng Ninh và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam mở ra một không gian phát triển mới, nơi tri thức khoa học được chuyển hóa thành nguồn lực tăng trưởng. Nếu được triển khai hiệu quả, đây sẽ là một trong những nền tảng quan trọng giúp Quảng Ninh hiện thực hóa khát vọng trở thành trung tâm kinh tế biển, đô thị thông minh, địa phương đi đầu cả nước về đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững trong những thập niên tới.
baoquangninh.vn
