khơi dậy khát vọng vươn khơi từ đặc khu Cô Tô

Ngày 9/5/1961, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ra thăm đảo Cô Tô. Người căn dặn, động viên nhân dân hăng say lao động sản xuất, ra sức chăn nuôi, đẩy mạnh nghề cá, nuôi dưỡng và bảo vệ các loài hải sản quý... Hôm nay, giữa vùng biển Đông Bắc của Tổ quốc, đặc khu Cô Tô đang từng bước trở thành một điểm sáng về ý chí tự lực, tinh thần đổi mới và khát vọng phát triển mạnh mẽ của một địa phương biển đảo nơi tuyến đầu. Nhờ định hướng đúng đắn, quyết tâm cao và những giải pháp đồng bộ, quyết liệt, bộ mặt kinh tế, xã hội của Cô Tô đã và đang ngày càng khởi sắc, hạ tầng từng bước được đầu tư khang trang, đồng bộ, đặc biệt, đời sống của người dân ngày càng được nâng cao.

Với diện tích phần đất nổi hơn 53,68 km², gồm 74 đảo lớn nhỏ, dân số gần 7.000 người, tổng chiều dài biên giới biển tiếp giáp với Trung Quốc gần 192km và ngư trường khai thác rộng trên 300km², Cô Tô không chỉ giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh mà còn sở hữu tiềm năng to lớn để phát triển kinh tế biển, du lịch và dịch vụ chất lượng cao. Trong thời gian qua và những tháng đầu năm 2026, vượt qua nhiều khó khăn, thách thức của một địa phương đảo xa, đặc biệt là tác động kéo dài của thiên tai, dịch bệnh, biến động kinh tế và yêu cầu đổi mới mô hình quản trị địa phương, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân đặc khu Cô Tô đã đoàn kết, thống nhất, phát huy nội lực, tranh thủ ngoại lực để thúc đẩy phát triển toàn diện trên các lĩnh vực.

Một trong những điểm nổi bật nhất trong quá trình phát triển của đặc khu Cô Tô thời gian qua là tốc độ tăng trưởng kinh tế được duy trì ở mức cao, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng theo định hướng phát triển dịch vụ - du lịch làm ngành kinh tế mũi nhọn. Kết thúc năm 2025, tốc độ tăng tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn ước đạt 17,5%, vượt chỉ tiêu đề ra. Sang quý I năm 2026, kinh tế tiếp tục duy trì đà tăng trưởng với mức tăng 16,5% so với cùng kỳ. Đây là kết quả rất đáng ghi nhận trong bối cảnh nhiều địa phương còn gặp khó khăn về thị trường, đầu tư và nguồn lực phát triển.

Cơ cấu kinh tế của đặc khu tiếp tục chuyển dịch tích cực, trong đó khu vực dịch vụ - du lịch giữ vai trò chủ đạo, chiếm 68,5%; công nghiệp - xây dựng chiếm 19,3%; nông - lâm - thủy sản chiếm 12,2%. Không chỉ duy trì tốc độ tăng trưởng cao, hoạt động thương mại, dịch vụ cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ trong quý I năm 2026 đạt khoảng 57 tỷ đồng, tăng 26,7% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu cho thấy sức mua của thị trường, mức độ sôi động của các hoạt động thương mại, du lịch, vận tải và dịch vụ trên địa bàn tiếp tục được cải thiện.

Là địa phương có lợi thế đặc biệt về biển đảo, đặc khu Cô Tô luôn xác định kinh tế biển là trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển. Những năm qua, lĩnh vực ngư nghiệp tiếp tục duy trì ổn định, góp phần bảo đảm sinh kế cho người dân và giữ gìn thế mạnh truyền thống của địa phương. Năm 2025, tổng sản lượng thủy sản đạt trên 7.000 tấn, vượt kế hoạch năm. Công tác bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản, phòng chống khai thác IUU được triển khai quyết liệt và hiệu quả. Trong quý I năm 2026, tổng sản lượng thủy sản đạt khoảng 1.766 tấn, đạt 25,22% kế hoạch năm và tăng 3,52% so với giao thực hiện quý I. Trong đó, sản lượng khai thác đạt khoảng 1.640 tấn, bằng 105,8% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng nuôi trồng đạt 126 tấn, bằng 113,51% so với cùng kỳ.

Không chỉ chú trọng khai thác, ngư dân Cô Tô đã và đang phát huy tinh thần chủ động trong phát triển nuôi trồng thủy sản, mạnh dạn đầu tư mở rộng sản xuất, từng bước nâng cao giá trị kinh tế từ biển đồng thời hạn chế tác động đến môi trường biển. Nổi bật như mô hình nuôi ốc hương trong đầm của anh Đồng Sỹ Nguyên (thôn Thanh Lân 1). Nhờ sự đồng hành, hỗ trợ về kỹ thuật, tư vấn quy trình nuôi, quản lý môi trường, phòng trừ dịch bệnh và sử dụng thức ăn nuôi ốc hợp lý, anh Nguyên đã mở rộng quy mô nuôi lên 1 triệu con giống trên diện tích 10.000m². Sau 7 tháng nuôi, tỷ lệ ốc sống đạt khoảng 80%, sinh trưởng đồng đều đạt kích cỡ thương phẩm (150 con/kg); năng suất đạt 8 tấn/ha, cho lợi nhuận khoảng 350 triệu đồng.

Anh Đồng Sỹ Nguyên chia sẻ: Nhờ ứng dụng các giải pháp nuôi trồng hợp lý dưới sự hướng dẫn của các cơ quan chuyên môn, mô hình nuôi ốc hương của tôi hiện đã duy trì sản lượng và chất lượng khá ổn định, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu thụ hải sản chất lượng cao của các nhà hàng, cơ sở dịch vụ du lịch tại đặc khu Cô Tô và bắt đầu vươn tới thị trường đất liền. Tôi rất mong thời gian tới tiếp tục mở rộng mô hình, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm cho các hộ dân khác ở đặc khu có thêm hướng phát triển kinh tế bền vững, yên tâm bám đảo, gắn bó lâu dài với nghề nuôi trồng thủy sản.

Triển khai định hướng phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng công nghiệp, quy mô tập trung, ứng dụng công nghệ cao, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái biển và nâng cao giá trị kinh tế từ tài nguyên biển, đặc khu Cô Tô đã và đang khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư những mô hình nuôi biển hiện đại, hình thành chuỗi liên kết từ nuôi trồng, bảo quản, đến chế biến và tiêu thụ sản phẩm. Điển hình có thể kể đến Dự án Khu nuôi trồng thủy sản tập trung của Công ty CP Mực nhảy Biển Đông đang bắt đầu triển khai trên diện tích hơn 200ha, tổng mức đầu tư hơn 65,8 tỷ đồng, sản lượng dự kiến đạt khoảng 670 tấn/năm. Việc giao khu vực biển cho Công ty CP Mực nhảy Biển Đông triển khai nuôi trồng thủy sản tại đặc khu Cô Tô được kỳ vọng góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững, hiện đại. Qua đó, không chỉ khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế vùng biển Cô Tô mà còn tạo động lực chuyển đổi phương thức sản xuất từ khai thác sang nuôi trồng thủy sản công nghệ cao, nâng cao giá trị sản phẩm và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Đặc biệt, với định hướng được xác định rõ ràng là xây dựng du lịch, dịch vụ là ngành kinh tế mũi nhọn, từ một vùng biển đảo còn nhiều khó khăn về hạ tầng, giao thông và dịch vụ, đến nay, Cô Tô đã dần trở thành điểm đến hấp dẫn của khu vực phía Bắc với hệ sinh thái du lịch biển đảo ngày càng hoàn thiện. Năm 2025, tổng lượng khách du lịch đến đặc khu ước đạt 350.000 lượt, doanh thu du lịch đạt trên 1.110 tỷ đồng. Đây là kết quả đặc biệt ấn tượng đối với một địa phương có quy mô dân số nhỏ và điều kiện địa lý đặc thù như Cô Tô. Bước sang năm 2026, ngành du lịch tiếp tục duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ. Riêng trong tháng 4/2026, tổng số khách du lịch đến đặc khu đạt 17.206 lượt, bằng 186,41% so với cùng kỳ; doanh thu du lịch ước đạt gần 58 tỷ đồng, bằng 196,20% so với cùng kỳ. Kết quả này phản ánh hiệu quả rõ nét từ định hướng phát triển du lịch xanh, du lịch trải nghiệm, du lịch cộng đồng và du lịch chất lượng cao mà địa phương đang theo đuổi.

Chia sẻ về định hướng phát triển du lịch xanh và lấy du lịch làm trọng tâm phát triển, đồng chí Ngô Thị Minh Sao, Phó Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội, đặc khu Cô Tô, cho biết: Cùng với tăng trưởng về số lượng khách, thời gian qua, chất lượng dịch vụ du lịch của đặc khu cũng từng bước được nâng lên. Hoạt động vận tải hành khách đường biển được duy trì an toàn, thông suốt; công tác cấp nước sạch, vệ sinh môi trường, chỉnh trang đô thị, bảo đảm an toàn thực phẩm được tăng cường. Đặc khu cũng tích cực tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp du lịch, hướng dẫn các nhà đầu tư nghiên cứu các dự án nghỉ dưỡng chất lượng cao, đồng thời triển khai nhiều sản phẩm du lịch mới nhằm kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng chi tiêu của du khách. Từ định hướng “tăng trưởng xanh”, Cô Tô đang từng bước chuyển từ mục tiêu tăng số lượng khách sang nâng cao chất lượng điểm đến, chất lượng dịch vụ và hiệu quả kinh tế. Đây là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển bền vững của du lịch biển đảo hiện đại.

Nhìn lại chặng đường phát triển thời gian qua, có thể khẳng định được rằng, những kết quả mà đặc khu Cô Tô đạt được là thành quả của sự đoàn kết, quyết tâm chính trị cao, tinh thần đổi mới sáng tạo và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị và nhân dân. Những đổi thay tích cực về mọi mặt kinh tế, xã hội không chỉ tạo ra diện mạo mới cho vùng đảo tiền tiêu mà còn khẳng định vị thế ngày càng quan trọng của Cô Tô trong chiến lược phát triển kinh tế biển xanh của tỉnh Quảng Ninh.

Từ một huyện đảo còn nhiều khó khăn, hạ tầng thiếu đồng bộ, quy mô kinh tế nhỏ, đến nay, diện mạo của đặc khu đã có nhiều đổi thay rõ nét: Kinh tế duy trì tăng trưởng tích cực, du lịch ngày càng khẳng định vị thế, hạ tầng được đầu tư đồng bộ, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao… Đó không chỉ là những kết quả mang ý nghĩa trước mắt mà còn là nền tảng quan trọng để đặc khu Cô Tô hiện thực hóa mục tiêu trở thành đặc khu kinh tế biển xanh, trung tâm du lịch - dịch vụ chất lượng cao của tỉnh Quảng Ninh và khu vực Đông Bắc.