Nhiều ngư dân ở đặc khu Lý Sơn đã chủ động tham gia các khóa đào tạo về thuyền trưởng, máy trưởng. Đây là tiền đề để từng bước chuẩn hóa đội ngũ lao động trên biển, góp phần hiện đại hóa ngành thủy sản địa phương.
Tự tin làm chủ con tàu
Vừa hoàn thành khóa học thuyền trưởng tàu cá hạng I, ngư dân Nguyễn Phương ở thôn Tây An Vĩnh, đặc khu Lý Sơn tự tin hơn trong chuyến biển mới. Khác với những năm tháng đi biển dựa vào kinh nghiệm tích lũy, giờ đây, ông Phương đã có sự trợ lực vững chắc từ kiến thức bài bản.
“Trước đây, tôi chủ yếu lái tàu theo thói quen được thế hệ trước chỉ dạy, gặp thời tiết xấu hay sự cố phức tạp là rất lo lắng. Sau khi tham gia khóa đào tạo, tôi hiểu rõ các quy tắc an toàn hàng hải, kỹ năng chọn luồng lách, cách né tránh dông lốc và quản lý vận hành tàu hiệu quả.
Có tấm bằng thuyền trưởng trong tay, tôi rất an tâm vươn khơi và hiểu nhiều hơn về những quy định của pháp luật để tuân thủ”, ông Nguyễn Phương chia sẻ.
Anhnh Lê Nguyễn Tuấn Hoàng, ở thôn Đông An Hải, đặc khu Lý Sơn vừa nhận chứng chỉ máy trưởng tàu cá. Anh cho biết, kiến thức học được đã giúp anh chủ động giải quyết rủi ro lớn nhất trên biển là sự cố kỹ thuật.
Anh Hoàng bộc bạch: “Giữa biển khơi mênh mông, nếu máy móc hỏng hóc mà anh em không tự sửa chữa được thì nguy cơ rủi ro rất cao. Nhờ các giảng viên hướng dẫn tỉ mỉ từ cấu tạo đến nguyên lý, tôi đã nắm vững cách vận hành, biết kiểm tra định kỳ để phát hiện sớm hư hỏng và tự khắc phục các sự cố thông thường ngay tại chỗ, giúp tàu duy trì hoạt động an toàn, liên tục”.
Những lớp đào tạo thuyền trưởng, máy trưởng đang từng bước thay đổi tư duy của ngư dân Lý Sơn. Không còn vươn khơi theo tư duy truyền thống, họ đã vươn khơi bằng năng lực chuẩn hóa và hiểu biết pháp luật.
Đặc khu Lý Sơn hiện có 564 tàu cá. Trong đó, có 322 phương tiện có chiều dài từ 6m trở lên chuyên hoạt động vùng khơi và 242 tàu dưới 6m khai thác ven bờ, cùng lực lượng lao động trực tiếp trên biển hơn 3.200 người.
Dù có tiềm năng lớn, nhưng trước đây, việc khai thác chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền thống đã lộ rõ nhiều hạn chế. Ngư dân thiếu kỹ năng vận hành thiết bị hiện đại, chưa nắm chắc pháp luật hàng hải, dẫn đến hiệu quả kinh tế chưa cao và nguy cơ mất an toàn khi gặp thiên tai.
Động lực mới cho nghề cá ở Lý Sơn
Luật Thủy sản quy định rõ: Tàu cá muốn xuất bến hoạt động bắt buộc phải đáp ứng đầy đủ danh bạ thuyền viên với các chức danh thuyền trưởng, máy trưởng đạt chuẩn chuyên môn.
Giúp ngư dân vươn khơi đúng quy định, mỗi năm, đặc khu Lý Sơn đều chủ động phối hợp với các cơ sở đào tạo nghề uy tín mở nhiều lớp bồi dưỡng ngắn hạn và dài hạn ngay tại địa phương. Chương trình học được thiết kế sát thực tế, kết hợp hài hòa giữa lý thuyết và thực hành.
Không chỉ đào tạo kỹ năng sử dụng hải đồ, máy định vị, vận hành máy tàu tối ưu nhiên liệu, các khóa học còn trang bị kiến thức về Luật Biển Việt Nam, Luật Thủy sản, các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Đặc biệt, kỹ thuật bảo quản hải sản bằng đá lạnh kết hợp hầm bọc cách nhiệt hiện đại cũng được truyền đạt kỹ lưỡng, giúp giảm tổn thất sau thu hoạch và gia tăng giá trị sản phẩm.
Ngư dân Lê Triển khẳng định, nhờ áp dụng quy trình bảo quản mới và cách chọn đường đi an toàn, tối ưu lượng dầu, hải sản đưa về bờ luôn tươi ngon, bán được giá cao hơn. Chuyến biển kéo dài hơn nhưng chi phí giảm, thu nhập của anh em bạn tàu nhờ đó cũng tăng lên rõ rệt.
Năm 2025, tổng sản lượng khai thác hải sản của đặc khu Lý Sơn đạt trên 26,8 nghìn tấn. Bước sang năm 2026, địa phương đặt mục tiêu phấn đấu đạt trên 28,4 nghìn tấn. Tính đến hết tháng 9/2026, sản lượng khai thác toàn đặc khu đã đạt hơn 25 nghìn tấn.
Theo ông Nguyễn Văn Huy - Chủ tịch UBND đặc khu Lý Sơn, đào tạo và cấp chứng chỉ thuyền trưởng, máy trưởng giúp nâng cao năng lực quản lý, vận hành tàu cá cho ngư dân. Đây cũng là giải pháp căn cơ giúp ngư dân phòng tránh rủi ro trên biển.
Việc lồng ghép tuyên truyền pháp luật, chống khai thác IUU qua các lớp học đã góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi ngư dân; cùng chung tay xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân vững chắc trên vùng biển tiền tiêu của Tổ quốc.
Chuẩn hóa đội ngũ lao động biển tại đặc khu Lý Sơn là đòn bẩy quan trọng giúp ngư dân vươn lên làm giàu từ biển; tiếp tục kiên cường bám biển, khẳng định và bảo vệ chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc.
Bài, ảnh: K.NHIÊN
Nguồn: https://baoquangngai.vn/no-luc-chuan-hoa-doi-ngu-lao-dong-tren-bien-4069032.html
