Nhiều nông dân vùng ven biển tại tỉnh Cà Mau chủ động chuyển đổi mô hình sản xuất nông nghiệp nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu và tăng hiệu quả kinh tế. Trong đó, mô hình nuôi cá rô phi cho thấy nhiều tín hiệu tích cực, được ngành nông nghiệp địa phương khuyến khích nhân rộng.
Thời gian gần đây, một số hộ nuôi tôm ở các xã ven biển ở Cà Mau đã mạnh dạn chuyển đổi sang nuôi cá rô phi đơn tính, mở thêm sinh kế mới.
Gia đình anh Lâm Phát Thuận ở ấp Vĩnh Thành, xã Hòa Bình tỉnh Cà Mau có 2 ha nuôi tôm quảng canh. Qua tìm hiểu và học tập kinh nghiệm, anh mạnh dạn cải tạo gần 1 ha để nuôi cá rô phi đơn tính. Sau khoảng 3,5 đến 4 tháng, sản lượng có thể đạt khoảng 5 tấn mỗi ao.
Theo anh Thuận với diện tích ao khoảng 1.200 m², người nuôi thả khoảng 5.000 con cá. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận ước đạt khoảng 25 triệu đồng mỗi ao. Mô hình giúp người nuôi có thêm nguồn thu, đồng thời đa dạng hóa đối tượng sản xuất, giảm sự phụ thuộc hoàn toàn vào 1 đối tượng nuôi.
“Thời gian nuôi cá rô phi từ 135 - 140 ngày, tôm thẻ chân trắng 75 - 90 ngày. Quá trình nuôi, cá rô phi ăn thức ăn công nghiệp dạng viên nổi nên người nuôi dễ kiểm soát nguồn thức ăn, giảm lượng dư thừa, từ đó giảm ô nhiễm môi trường ao nuôi, tiết kiệm chi phí nuôi. Hiện nay bà con nông dân ở đây đã ký hợp đồng với bên tập đoàn Camimex bao tiêu đầu ra cá rô phi thương phẩm”, anh Thuận cho hay.
Bên cạnh lợi ích kinh tế, lợi ích môi trường là yếu tố được người nuôi quan tâm. Đối với những hộ nuôi tôm lâu năm, chất lượng nước và tình trạng đáy ao sau nhiều vụ sản xuất luôn là vấn đề cần chú trọng. Việc đưa cá phi đơn tính vào nuôi được kỳ vọng góp phần hỗ trợ quản lý môi trường nước, tạo điều kiện thuận lợi cho vụ tôm tiếp theo.
Sau thời gian nuôi tôm gặp khó do thời tiết diễn biến phức tạp, môi trường biến động, anh Trịnh Đạt Duy, ấp Vĩnh Thành, xã Hòa Bình quyết tâm tìm hướng đi mới. Anh Duy đã chủ động tìm hiểu, thực hiện mô hình nuôi cá rô phi đơn tính trên vùng đất mặn.
Chia sẻ về ưu điểm của mô hình, anh Trịnh Đạt Duy cho biết: "Chi phí nuôi cá rô phi khá thấp. Để thu hoạch 1 tấn cá thương phẩm, người nuôi chỉ tốn gần 20 triệu đồng (bao gồm con giống và thức ăn). Với giá bao tiêu cố định 30.000 đồng/kg từ phía công ty, mỗi tấn cá bán ra thu về 30 triệu đồng. Sau khi trừ chi phí, người nuôi thu lợi nhuận trung bình hơn 9 triệu đồng/tấn”, anh Duy chia sẻ.
Bà Trần Thị Mỹ Nhân, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội nông dân xã Hòa Bình cho hay, mô hình nuôi cá rô phi đơn tính bước đầu cho hiệu quả khả quan. Đây là mô hình có thể tận dụng diện tích mặt nước, kỹ thuật nuôi phù hợp với với điều kiện của nông hộ, mở ra hướng đi mới cho hội viên nông dân. Hội Nông dân xã Hòa Bình đã khảo sát, thành lập chi hội nghề nghiệp nông dân nuôi cá rô phi đơn tính với 20 thành viên, tổng diện tích 20 ha. Qua đó, tạo điều kiện để các hộ chia sẻ kinh nghiệm, tiếp cận nguồn vốn, liên kết sản xuất và từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế.
“Hội Nông dân xã sẽ tiếp tục theo dõi sát mô hình, đồng thời phối hợp với các cơ quan chuyên môn hỗ trợ kỹ thuật cho các thành viên tổ sản xuất. Khi có điều kiện về nguồn lực, chúng tôi sẽ hỗ trợ vốn cho bà con để mở rộng diện tích nuôi cá rô phi đơn tính trong thời gian tới”, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Chủ tịch Hội nông dân xã Hòa Bình cho biết thêm.
Theo Trung tâm Khuyến nông Cà Mau, hiện nay, diện tích nuôi cá rô phi kết hợp với các đối tượng thủy sản khác trên địa bàn tỉnh Cà Mau đạt trên 371.800 ha, năng suất trung bình khoảng 50 kg cá rô phi/ha/năm, sản lượng cá thương phẩm ước khoảng 20.000 tấn/năm. Do được nuôi kết hợp với tôm, cá rô phi ít bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh và biến động môi trường.
Ông Tiết Tiến Dũng, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Cà Mau cho biết: Cà Mau có nhiều tiềm năng để phát triển mô hình nuôi cá rô phi, tuy nhiên vấn đề then chốt là phải đảm bảo hiệu quả kinh tế, tránh tình trạng được mùa mất giá, không có đầu ra ổn định. Để đạt được điều đó, người nuôi cần thực hiện theo quy hoạch, tuân thủ quy trình kỹ thuật, đảm bảo nguồn giống, thức ăn chất lượng, kết hợp nguồn thức ăn tự nhiên và sản xuất theo đơn đặt hàng, tránh tình trạng nuôi tràn lan dẫn đến cung vượt cầu.
Cà Mau có chiều dài đường bờ biển 310 km. Việc chuyển đổi từ nuôi tôm sang cá rô phi tại tỉnh đang mở ra sinh kế bền vững cho nông dân vùng ven biển. Tuy nhiên, để việc nhân rộng mô hình hiệu quả, ngành chức năng cũng cần định hướng cho nông dân trong việc mở rộng thị trường tiêu thụ cá rô phi thương phẩm, đặc biệt là xây dựng chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ, tìm kiếm thị trường xuất khẩu.
