Trực tiếp: Diễn đàn Phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam năm 2025 tại Quảng Ninh
PGS.TS Nguyễn Hữu Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam, cho rằng phát triển các cụm công nghiệp nuôi biển sẽ là giải pháp đột phá đưa nuôi biển Việt Nam thoát khỏi tình trạng thủ công, manh mún và tiến tới sản xuất quy mô lớn.
Ông phân tích, Việt Nam có bờ biển dài 3.260 km, hơn 3.000 đảo và vùng đặc quyền kinh tế rộng 1 triệu km². “Chỉ cần sử dụng 0,1% diện tích biển, chúng ta đã có 1.000 km² để nuôi, cho sản lượng tới 10 triệu tấn cá biển mỗi năm, chưa kể các loại hải sản khác”, ông nhấn mạnh. Nhưng hiện nay, nghề nuôi biển vẫn dựa vào kinh nghiệm truyền thống, công nghệ lạc hậu, trại nuôi phải “né” sóng gió, bão; thiếu chuỗi liên kết và chưa có hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn đồng bộ.
Theo ông Dũng, con đường tất yếu là chuyển sang nuôi biển công nghiệp, mở rộng ra vùng biển mở và xa bờ với các hình thức nuôi trong lồng bè, lồng chìm, tàu nuôi biển hay các ao ven biển. Tuy nhiên, chỉ thay đổi vật liệu lồng là không đủ để thay đổi bản chất của phương thức nuôi thủ công. Điều Việt Nam cần là một mô hình tổ chức sản xuất mới, chính là cụm công nghiệp nuôi biển.
Đây là mô hình doanh nghiệp được Nhà nước hỗ trợ đầu tư hạ tầng, sau đó cho các doanh nghiệp, hợp tác xã và ngư dân thuê để sản xuất. Cách làm này tạo bước “nhảy vọt”, giúp hình thành ngành nuôi biển quy mô lớn, thu hút ngư dân vươn ra xa bờ, xây dựng chuỗi giá trị có sản lượng và chất lượng ổn định, tạo nền tảng tích hợp nuôi biển với du lịch, điện gió ngoài khơi và các lĩnh vực kinh tế biển khác. Đồng thời, sản xuất tập trung cũng góp phần gắn kết phát triển kinh tế với bảo vệ chủ quyền biển đảo.
Cụm công nghiệp nuôi biển được thiết kế như những khu vực sản xuất tập trung, có hạ tầng nổi - chìm đồng bộ từ khung lồng, sàn thao tác, cầu tàu, nhà điều hành, hệ thống neo, lồng chìm, camera giám sát đáy biển cùng toàn bộ hệ thống cung cấp điện, nước ngọt, liên lạc, xử lý chất thải và các khu bảo vệ an ninh.
Trên bờ là hạ tầng dịch vụ tổng hợp gồm nhà máy chế biến, cơ sở sơ chế - vỗ béo, kho lạnh, sản xuất nước đá, dịch vụ sửa chữa - cung ứng vật tư, chợ đầu mối và sàn đấu giá hải sản, ngân hàng, đào tạo kỹ thuật, khu nhà ở chuyên gia, công nhân và các công trình phục vụ đô thị - du lịch.
Theo PGS.TS Nguyễn Hữu Dũng, mô hình này sẽ chấm dứt tình trạng nuôi biển tự phát, thiếu vốn và không có đăng kiểm; giảm rủi ro ngư dân phải tự gánh chịu; khắc phục sự manh mún, tạo sản lượng lớn và đồng đều theo tiêu chuẩn quốc tế. Đồng thời kiểm soát ô nhiễm biển hiệu quả hơn. Đây cũng là lời giải cho những bất cập hiện nay trong quản lý nuôi biển ở địa phương.
Từ các phân tích đó, Chủ tịch Hiệp hội Nuôi biển Việt Nam kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Chính phủ ban hành chủ trương xây dựng hệ thống cụm công nghiệp nuôi biển tại 21 tỉnh ven biển; giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối quản lý; ưu tiên quỹ đất và mặt biển để thu hút đầu tư thí điểm; đồng thời rà soát, sửa đổi và ban hành các chính sách ưu đãi về đầu tư, tài chính, bảo hiểm, công nghệ, đào tạo và chế biến. Chuyên gia cũng đề nghị sớm ban hành bộ tiêu chuẩn - quy chuẩn về cụm công nghiệp nuôi biển và các định mức kinh tế - kỹ thuật cho nuôi biển công nghiệp.
Nguồn trực tiếp: https://nongnghiepmoitruong.vn/dien-dan-phat-trien-ben-vung-kinh-te-bien-viet-nam-nam-2025-d788998.html
