Ngành cá tra Việt Nam, đặc biệt tại Đồng bằng sông Cửu Long, từ lâu đã là trụ cột xuất khẩu thủy sản. Thế nhưng, ít ai ngờ rằng chỉ khoảng 30% trọng lượng cá tra được sử dụng để phi lê, còn lại hơn 70% gồm đầu, xương, da, nội tạng, mỡ… từng bị xem là phế phẩm, thậm chí là gánh nặng môi trường. Một nghịch lý hiện hữu: kho báu vô hình bị bỏ quên ngay trong tầm tay.
Từ “phế phẩm” đến “tài nguyên chiến lược"
Trong bối cảnh toàn cầu theo đuổi kinh tế tuần hoàn, Công ty Cổ phần Đầu tư Du lịch và Phát triển Thủy sản – Trisedco (thành viên Tập đoàn Sao Mai) đã tiên phong nắm bắt cơ hội. Bằng ứng dụng công nghệ hiện đại, Trisedco đã biến những thứ tưởng chừng vô giá trị thành “mỏ vàng”, mang về hàng chục triệu USD mỗi năm. Đây chính là minh chứng sống động cho triết lý phát triển bền vững.
Từ năm 2008, Trisedco đầu tư dây chuyền khép kín nhập khẩu từ châu Âu, chế biến phụ phẩm cá tra thành bột cá, mỡ cá và nhiều sản phẩm giá trị gia tăng khác. Không chỉ dừng ở xử lý chất thải, công ty đã nâng tầm thành mô hình “upcycling” – tái sinh phụ phẩm thành nguyên liệu cao cấp cho nhiều ngành. Nhờ hướng đi táo bạo, Trisedco từng đặt mục tiêu doanh thu 2.300 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 150 tỷ đồng trong năm 2022 – những con số khẳng định hiệu quả kinh tế rõ rệt.
Phế, phụ phẩm sau chế biến, xuất khẩu thủy sản vẫn còn nhiều dư địa và tiềm năng kinh tế lớn nếu được nhìn nhận, đầu tư bài bản.
Từ năm 2008, Trisedco đầu tư dây chuyền khép kín nhập khẩu từ châu Âu, chế biến phụ phẩm cá tra thành bột cá, mỡ cá và nhiều sản phẩm giá trị gia tăng khác. Không chỉ dừng ở xử lý chất thải, công ty đã nâng tầm thành mô hình “upcycling” – tái sinh phụ phẩm thành nguyên liệu cao cấp cho nhiều ngành. Nhờ hướng đi táo bạo, Trisedco từng đặt mục tiêu doanh thu 2.300 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 150 tỷ đồng trong năm 2022 – những con số khẳng định hiệu quả kinh tế rõ rệt.
Quy trình sản xuất của Trisedco tuân thủ nghiêm ngặt HACCP, ISO 22000, từ khâu tiếp nhận phụ phẩm, khử mùi, chiết xuất dầu, đến sấy, nghiền và kiểm định chất lượng. Mỗi tấn phụ phẩm đưa vào dây chuyền không chỉ giúp giảm gánh nặng rác thải, mà còn tạo ra sản phẩm xuất khẩu có giá trị.
Trong đó, bột cá giàu protein là nguyên liệu thiết yếu cho ngành thức ăn chăn nuôi và thủy sản; dầu cá giàu omega-3, omega-6 được ứng dụng rộng rãi trong thực phẩm, mỹ phẩm và dược phẩm. Nhờ vậy, Trisedco không chỉ gia tăng giá trị cho ngành thủy sản mà còn góp phần cung ứng đầu vào cho nhiều lĩnh vực kinh tế khác.
Tác động lan tỏa – kinh tế, xã hội, môi trường
Nếu trước kia phụ phẩm thủy sản bị bỏ mặc gây ô nhiễm nguồn nước, thì nay, nhờ Trisedco, chúng đã trở thành nguồn thu ngoại tệ đáng kể. Sản phẩm của công ty hiện có mặt tại nhiều thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan, Đài Loan và Trung Quốc, góp phần khẳng định uy tín thương hiệu Việt Nam.
Tại ĐBSCL, mô hình này tạo công ăn việc làm cho hàng nghìn lao động, cải thiện thu nhập người dân, giảm thiểu áp lực môi trường và tăng giá trị kinh tế địa phương. Đó là sự cộng hưởng của “tam lợi”: kinh tế – xã hội – môi trường.
Theo thống kê, mỗi năm Việt Nam chế biến khoảng 1,6 – 1,7 triệu tấn cá tra, tạo ra trên 1 triệu tấn phụ phẩm (chiếm hơn 60% trọng lượng cá). Nếu bán phụ phẩm cá tra với giá 8 - 10 triệu đồng/ tấn sẽ mang về giá trị 10.400 - 13.000 tỷ đồng (416-520 triệu USD). Những con số này cho thấy tiềm năng kinh tế to lớn nếu ngành chế biến phụ phẩm được đầu tư bài bản.
Nếu như trước đây, phần lớn chỉ dùng làm thức ăn giá trị thấp, thì nay, nhờ Trisedco, phụ phẩm đã trở thành nguyên liệu cho bột cá giàu đạm, mỡ cá tinh luyện và các dẫn xuất sinh học phục vụ ngành mỹ phẩm, dược phẩm.
Không chỉ mang lại dòng ngoại tệ bền vững, doanh nghiệp còn góp phần định hình vị thế mới cho Việt Nam trên bản đồ xuất khẩu thủy sản thế giới. Từ những phần tưởng chừng bỏ đi, Trisedco đã viết nên chuyện kinh tế tuần hoàn giàu ý nghĩa công nghệ chế biến chuyên sâu, tạo giá trị gia tăng vượt trội của ngành phụ phẩm thủy sản. Đây không chỉ là câu chuyện về lợi nhuận, mà còn là minh chứng cho một tầm nhìn tiên phong: biến thách thức thành cơ hội, biến phế phẩm thành tài nguyên.
Trong khi nhiều người trẻ lựa chọn khởi nghiệp với công nghệ, thương mại điện tử hay truyền thông số thì 5 sinh viên Đại học FPT Hà Nội lại quyết định dấn thân vào lĩnh vực nông nghiệp - chăn nuôi.
Lựa chọn này không đến từ sự ngẫu hứng, mà từ những chuyến đi thực tế, những buổi quan sát đàn vật nuôi ăn uống và những cuộc trò chuyện với người nông dân. Càng tiếp xúc, nhóm càng nhận ra một điều rằng, ngành chăn nuôi đang rất cần những giải pháp mới, thiết thực và thân thiện với môi trường.
Tinh thần GenZ - dám thử, dám nghĩ, dám khác biệt - đã thôi thúc nhóm bắt đầu hành trình tạo ra một loại thức ăn “xanh” mang tên CAMICO.
Việt Nam có đường bờ biển dài và ngành đánh bắt thủy sản mạnh, kéo theo lượng phế phẩm hải sản khổng lồ mỗi ngày. Đầu cá, xương cá, vụn cá vốn giàu đạm tự nhiên nhưng thường bị bỏ phí hoặc chưa được xử lý tối ưu, gây ô nhiễm môi trường ven biển. Đây cũng là sự lãng phí khổng lồ mà ngư dân chưa chú trọng tận dụng. Trong khi đó, chi phí thức ăn chăn nuôi ngày càng tăng khiến nhiều nông hộ gặp khó khăn.
Nhóm CAMICO nhìn thấy cơ hội: Nếu biến phế phẩm biển thành thức ăn chăn nuôi - giàu đạm, tiết kiệm thì sẽ tạo ra giá trị kép cho cả môi trường và người chăn nuôi.
Để biến ý tưởng thành sản phẩm, nhóm bắt đầu bằng việc nghiên cứu cách kết hợp phế phẩm cá biển với các phụ phẩm nông nghiệp như cám gạo, ngô, bột mì - những nguyên liệu lành tính và phổ biến.
Từng mẻ nguyên liệu được sấy, nghiền, phối trộn, thử nghiệm ở nhiều tỷ lệ khác nhau để đạt được: Độ thơm tự nhiên từ thủy sản; hàm lượng đạm cao, ổn định; cấu trúc bột mịn dễ ăn - dễ hấp thu; tính an toàn và phù hợp với nhiều vật nuôi.
Sản phẩm CAMICO được trưng bày tại Hội nghị Nông nghiệp 2025.
Nhóm bạn trẻ đã trải qua hàng trăm giờ tìm hiểu và vô số cuộc trao đổi với hộ chăn nuôi, hàng chục lần thử nghiệm. Đó là hành trình tự học, tự làm và tự tin theo đuổi điều mới.
Thành phẩm là dòng thức ăn chăn nuôi dạng bột Eco Feed CAMICO, hướng tới việc tối ưu hóa dinh dưỡng, giảm phụ thuộc nguyên liệu công nghiệp và góp phần hạn chế phế phẩm thải ra môi trường.
Ngay từ đầu, CAMICO không định vị như sản phẩm thương mại đơn thuần, mà là một dự án có ý nghĩa xã hội: Giúp tối ưu hóa nguồn nguyên liệu địa phương duyên hải, hướng tới chăn nuôi an toàn, sạch hơn.
Sản phẩm này thể hiện mong muốn của nhóm bạn trẻ thế hệ Z về một tương lai nông nghiệp xanh có thể xây dựng bằng sự đồng hành giữa người trẻ sáng tạo và những người đang làm nông nghiệp mỗi ngày.
Từ lớp học Digital Marketing và bài giảng về quản trị, 5 bạn trẻ của CAMICO đã bước ra ngoài để viết nên một câu chuyện thực tế, chân thật và đầy bản lĩnh. Họ dùng kiến thức hiện đại để giải quyết bài toán truyền thống, và đưa tinh thần Gen Z vào ngành nông nghiệp theo cách rất riêng.
Hành trình này mới chỉ bắt đầu. CAMICO không chỉ là một sản phẩm, đó là cách người trẻ kiến tạo giá trị thực cho cộng đồng, môi trường và tương lai của nền nông nghiệp nước nhà.
